Światła, żetony i stoły pełne napięcia to gotowa scenografia dla opowieści o ryzyku i szczęściu, więc kino wraca do kasyn od dziesięcioleci. Scenarzyści chętnie przy tym poprawiają rzeczywistość, żeby było ciekawiej. Polscy widzowie znają większość tych tytułów z telewizyjnych powtórek, a jeden z najlepszych filmów o hazardzie powstał nad Wisłą.
Co kino pokazuje wiernie?
Za najbardziej wiarygodny obraz branży uchodzi „Kasyno” Martina Scorsese. Film pokazuje Las Vegas lat 70., wpływy mafii i wynoszenie gotówki z pomieszczenia, w którym liczono utarg. Scenariusz powstał na podstawie reportażu Nicholasa Pileggiego o prawdziwych wydarzeniach. Kilka innych szczegółów, które filmy powtarzają, też zgadza się z praktyką:
- kamery nad każdym stołem, nazywane w branży „okiem na niebie”;
- sale bez zegarów i okien, w których łatwo stracić poczucie czasu;
- darmowe drinki, kolacje i pokoje hotelowe dla stałych gości;
- krupierzy pokazujący puste dłonie, zanim odejdą od stołu;
- żetony w różnych kolorach, z których każdy ma inną wartość.
Wszystkie te elementy służą temu samemu: porządkowi przy stole i wygodzie gości. Scenografowie odtwarzają je starannie, bo widz, który był w kasynie w Polsce lub za granicą, od razu zauważy fałsz. Stoły z krupierem przeniosło do sieci kasyno online, a aplikacja V Vegas pozwala dziś usiąść przy nich na telefonie, bez wyprawy przez pół świata.
Liczenie kart istnieje naprawdę
Film „21” opiera się na historii studentów uczelni MIT, którzy grali w blackjacka zespołowo i liczyli karty. Książka opisująca ich wyprawy do Las Vegas była bestsellerem, zanim trafiła do Hollywood. Sama metoda jest prawdziwa i legalna, choć kasyno może poprosić takiego gracza o opuszczenie stołu. Zmyślona jest większość postaci oraz wątek sensacyjny, a prawdziwa drużyna działała znacznie dłużej i spokojniej niż filmowa.
Największe filmowe zmyślenia
Napad z „Ocean's Eleven”, w polskich kinach wyświetlanego z podtytułem „Ryzykowna gra”, to świetna rozrywka, ale podziemny skarbiec pełen gotówki ma niewiele wspólnego z rzeczywistością. Kasyna nie trzymają setek milionów dolarów w jednym pomieszczeniu, bo pieniądze regularnie trafiają do banków. Nawet najsprytniejsza ekipa nie zniknęłaby też bez śladu przed tyloma kamerami.
Finałowe rozdanie w „Casino Royale” to klasyka kina i zarazem statystyczna osobliwość. Czterej gracze mają kolejno kolor, dwa fulle i pokera, co przy jednym stole zdarza się skrajnie rzadko. W powieści Iana Fleminga Bond grał zresztą w bakarata, a pokera wybrali dopiero filmowcy. Prawdziwe turnieje wyglądają mniej efektownie, bo większość rozdań kończy się, zanim ktokolwiek pokaże karty.
Raymond z „Rain Mana” zapamiętuje sześć talii, jakby miał w głowie komputer. Liczenie kart nie polega jednak na pamiętaniu każdej z nich. To prosty system punktów, w którym niskim kartom przypisuje się plus jeden, wysokim minus jeden, a gracz śledzi tylko sumę.
Polska odpowiedź na kino z Las Vegas
Najbardziej znanym polskim filmem o hazardzie jest „Wielki Szu” Sylwestra Chęcińskiego z 1982 roku. Jan Nowicki gra w nim doświadczonego szulera, który uczy młodego wspólnika karcianych sztuczek i razem z nim ogrywa przeciwników przy pokerze.
W przeciwieństwie do hollywoodzkich produkcji nie ma tu neonów, smokingów ani wielkiej sali z ruletką. Akcja przenosi się między miastami, a cała intryga rozgrywa się w hotelowych pokojach, taksówkach i przy stolikach w kawiarniach. Napięcie budują spojrzenia graczy i zręczność dłoni, a nie stosy żetonów.
Film do dziś uchodzi za klasykę polskiego kina gatunkowego. Miłośnicy pokera, którzy po seansie szukają czegoś podobnego, mogą sięgnąć po „Hazardzistów” z Mattem Damonem i Edwardem Nortonem. Zawodowi gracze chwalą ten film za realizm, bo pokazuje pokera jako grę liczenia i obserwacji przeciwnika, a nie ślepego szczęścia.
Bohater „Hazardzistów” to student prawa, który próbuje rzucić karty, ale wraca do nich, by pomóc przyjacielowi. Finałowa partia z rosyjskim właścicielem nowojorskiego klubu, granym przez Johna Malkovicha, to jedna z najbardziej pamiętnych scen filmu. Widać w niej, że o wyniku decyduje cierpliwość, a nie jedno szczęśliwe rozdanie.
Prawdziwe kasyno w Polsce wygląda inaczej
Polacy, którzy po seansie odwiedzą kasyno w swoim mieście, zobaczą coś zupełnie innego niż filmowe Vegas. Krajowe sale mieszczą się najczęściej w hotelach, są niewielkie i spokojne, a do wielkich kompleksów z Nevady czy Makau im daleko. Przy wejściu trzeba pokazać dokument tożsamości. Smoking w stylu agenta 007 nie jest potrzebny, bo wystarczy schludny, elegancki strój.
Nie ma też filmowego gwaru. Przy stołach rozmawia się półgłosem, krupierzy pracują w ustalonym rytmie, a zdjęć na sali robić nie wolno, choć w kinie bohaterowie chętnie pozują z żetonami. Na ekranie każdy wieczór kończy się wielkim finałem. Zwykła wizyta to po prostu kilka godzin gry, kolacja i powrót do domu.
Różnic jest więcej. W dzisiejszych kasynach karty tasuje zwykle maszyna, a nie dłonie krupiera, żetony mają wbudowane znaczniki, a ruletka wyświetla ostatnie wyniki na ekranie obok koła. Kino pomija te szczegóły, bo ręczne tasowanie i stukot żetonów wyglądają w kadrze po prostu lepiej.